MARIABEELDEN VAN VERDONK

Naast de Kruisbeelden vormen de Mariabeelden van Verdonk het omvangrijkste en belangrijkste onderdeel van zijn totale oeuvre. Daarvan zijn er maar liefst 139 beelden geregistreerd. Vanzelfsprekend is het daarom onmogelijk om daarvan in dit kader ook maar een enigszins compleet overzicht te geven.

De variatie is zeer groot. Voor kerken en kloosters hakte Verdonk beelden van groot formaat in natuursteen of eikenhout. Het overgrote deel van de Mariabeelden is echter in huiskamerformaat en is in eiken- peren- en lindehout. Het waren ook voor een groot deel opdrachten van particulieren.

Veel van de beelden zijn eigen ontwerpen van Verdonk of geïnspireerd op oudere en antieke beelden. Daarnaast zijn er nog zo'n 60 replica's van zgn. genade- en wonderbeelden, zoals OLV van Den Bosch, OLV van Roermond, van Frieswijk, Lourdes, Fatima, etc. Vaak zijn daarin eigen interpretaties en variaties van Verdonk zelf te herkennen.

Opvallend is dat de beelden, voor zover de datering bekend is, soms geconcentreerd zijn rond een bepaalde tijdsperiode en met name in de jaren van en na de tweede wereldoorlog. Ook is het merendeel in de tijd geleverd aan particulieren en in hout uitgevoerd op huiskamerformaat.

Onderstaand worden een vijftal beelden of groepen van beelden besproken en in de fotoselectie is getracht een representatief overzicht te geven.

 

 

 

 

Kussende Madonna

0475kussendemadonnahermansDeze Kussende Madonna, eigen ontwerp van Verdonk, was zeer geliefd bij zijn klanten. Het ontwerp uit 1943 werd tussen 1943 en 1967 door hem maar liefst negen keer uitgevoerd, steeds voor particulieren, de laatste daarvan enkele maanden voor zijn overlijden. De gebruikte materialen waren steeds eiken- of perenhout en varieerden in hoogte van 25 tot 40 cm.

Van die negen exemplaren konden er vier worden gelokaliseerd en van één van de overige staat vast dat het tijdens de oorlog is vernietigd.

Het oorspronkelijke bronskleurige terracotta ontwerp uit 1943 is in het bezit van een particulier.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 (naar boven)

 

 

 

Maria staande op slang

0215mariaapocalypshurkensDe eerste uitvoering van dit Mariabeeld uit 1943 was oorspronkelijk bedoeld voor Piet Verdonk zelf, maar werd voor een familiejubileum toch verkocht. Het was uitgevoerd in teakhout, 70 cm. hoog en kostte f. 160,-. Direct daarna hakte Verdonk het opnieuw in azobe voor zichzelf. Hij noemde het "Madonna met symbolen Apocalyps".

Rond 1955 werd het nog twee keer uitgevoerd in eikenhout met verschillende variaties. Één daarvan was bestemd voor een pension in Nijmegen, maar kon door sluiting daarvan niet worden getraceerd. Het andere beeld bleek na het overlijden van Verdonk nog in zijn atelier te staan. Na een tijd lang in bruikleen te zijn gegeven aan de Parochie van de H. Geest in Den Bosch is sedert de sluiting van deze kerk het beeld nu in bezit van een particulier.

In 1955 hakte Verdonk het beeld, nu met alleen maar de slang als attribuut, in kalksteen en 120 cm. hoog voor de kerk van St. Antonius van Padua in Millingen aan de Rijn, waar het beeld nog steeds staat (zie de fotoselectie). Het oorspronkelijke terracotta ontwerp uit 1943 bevindt zich in het Museum voor Religieuze Kunst in Uden.

 

 

 

 

 

 

 

 (naar boven)

 

 

 

 

Madonna van Salzburg

madonnakerstenshoutDit beeld van Verdonk is geïnspireerd op de beroemde Madonna van de beeldhouwer Michael Pacher (1435-1498) in het hoofdaltaar van de Franziskanerkirche in Salzburg.

Deze Madonna wordt beschouwd als de schutsvrouw van wijnboeren en wijnhandelaren. Het is daarom niet zo verwonderlijk dat de opdracht kwam van de eigenaar van Wijnhandel André Kerstens in Tilburg. Het beeld, evenals het terracotta ontwerp, staat nog steeds in dit bedrijf dat tegenwoordig Distilleerderij Cooymans B.V. heet.

Het beeld is in 1961 uitgevoerd in perenhout en 30 cm hoog.

 

 

 

 

 

 

(naar boven

 

 

 

Onze Lieve Vrouw van Den Bosch

olvvandenboschmarienburghoutEen van de eerste opdrachten hiervoor kwam van de Zusters van JMJ van het klooster Mariënburg in Den Bosch. Zij wilden een zo exact mogelijke kopie, compleet met kroontjes en in hetzelfde formaat als het origineel, 103 cm.

Een probleem was dat het originele beeld vrijwel altijd voorzien is van een mantel. Na speciale toestemming mocht Verdonk echter een serie foto's maken zonder de mantel. Het beeld werd geplaatst in de centrale hal van Mariënburg.

Verdonk heeft tenminste 27 replica van het originele beeld gemaakt, waarvan ongeveer de helft in de periode 1944 tot 1947. Behoudens een enkele uitzondering waren ze allemaal voor particulieren en uit hout gehakt in een formaat van ca. 40 cm. Een aantal exemplaren is met missionarissen naar de missie gegaan. Van 16 is bekend waar ze thans zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(naar boven) 

 

 

 

 

 

Onze Lieve Vrouw in 't Zand (Roermond)

0344olvintzandoisterwijkVolgens de legende werd dit beeldje in 1435, net buiten Roermond, bij een put in het zand gevonden door een schaapherder. Pogingen om het beeld naar de kerk over te brengen mislukten omdat het beeld steeds weer terugkeerde naar de vindplaats. Daar ter plaatse werd daarom een kapel gebouwd die druk bezocht wordt als bedevaartsoord.

De replica's die Verdonk maakte vielen bijzonder in de smaak bij zijn particuliere klanten. Hij heeft het beeld tenminste vijftien keer gehakt uit verschillende houtsoorten en in hoogte variërend van 30 tot 45 cm.

Van die vijftien exemplaren konden er acht worden gelokaliseerd. Merkwaardig is dat de helft van de beeldjes werd gemaakt in de periode 1943 tot 1947 en de overige in de periode van 1960 tot 1965.

Ook opvallend is dat alle opdrachtgevers uit de regio Den Bosch kwamen en geen enkele uit de omgeving van Roermond.

De uitvoeringen varieerden op verschillende punten, zoals bij het voetstuk en ook de gezichtsuitdrukking verraadt steeds de hand van Verdonk.

 

 

 

 

 (naar boven)

 

 

 

Fotoselectie

Achtereenvolgens zijn afgebeeld

  • O.L.V. van Lourdes, natuursteen, 1937, Den Bosch
  • Tuinbeeld Mariënburg, 1934
  • Madonna met kind en scepter, 1946, Venlo
  • Zittende Madonna met kind, 1945, Arnhem
  • Madonna met slang, natuursteen, 1955, Millingen
  • O.L.V. van Tongelre, 1951, Tilburg
  • Madonna met kind en vogel, 1947, Tilburg
  • Replica barok, 1943, Tilburg
  • Staande Madonna met kind, 1954, Utrecht
  • Staande Madonna met kind en vogel, 1954, Den Bosch
  • O.L.V. van Frieswijk, 1964, Oisterwijk
  • Zittende Madonna met kind, 1956, Veghel
  • Madonna met Kind, Amsterdam
  • Zittende Madonna met kind en vogel, 1945, Culemborg
  • Replica O.L.V. van Heusden, 1954, Heusden

 

Klik op een foto om deze te vergroten Klik daarna links of rechts op de foto om door de overige foto's te bladeren

 

 

(naar boven)

.