BEELDEN VAN SINT JOZEF

Piet Verdonk had een speciale relatie met Sint Jozef. Zo noemde hij zijn atelier "Atelier Sint Jozef". Wellicht was die relatie zelfs wederzijds. In de familiekring herinnert men zich ook nog heel duidelijk dat het regelmatig voor kwam dat belangrijke opdrachten op woensdag (van oudsher de dag van Sint Jozef) binnenkwamen of achterstallige betalingen werden ontvangen. En op die dag van de week brandde er ook altijd een kaarsje bij het Jozefbeeld in de woonkamer. Er staan maar liefst 55 Jozefbeelden van Verdonk geregistreerd. De groepsvoorstellingen, waarvan Jozef deel uit maakt, zijn hierin nog niet eens meegeteld. Van dit aantal zijn er 32 teruggevonden, terwijl van een drietal bekend is dat zij zijn vernietigd. Het restant kon niet worden achterhaald.

Verdonk was altijd gewend om bij nieuwe opdrachten eerst een ontwerp te boetseren. Na uitvoering in hout of steen kwam het ontwerp in zijn atelier op het zgn. modellenrek te staan. Dat is ook de reden dat hetzelfde ontwerp later nogmaals voor andere klanten werd uitgevoerd. Aanvankelijke toonden de Jozefbeelden een strakke traditionele stijl. In de loop der tijd werd de stijl steeds losser en menselijker en Jozef meer uitgebeeld als eenvoudige vader en timmerman.

Een viertal uitvoeringen worden hieronder afzonderlijk besproken. Een aantal andere Jozefbeelden zijn in de fotoselectie opgenomen.

 

 

 

 

Jozef met kind op de arm (1945)

0192jozefmetkindfraterstilburgDit beeld was zeer geliefd binnen de klantenkring van Piet Verdonk. Het werd voor het eerst uitgevoerd in 1945 in eikenhout en 110 cm hoog voor de Fraters van Tilburg. In 1947 volgde een natuurstenen uitvoering van 170 cm voor de Redemptoristenkerk in Den Bosch en in hetzelfde jaar een eikenhouten exemplaar van 135 cm voor de Franciscanessen in Zijtaart. Alle drie deze grote beelden bestaan nog.

Daarnaast hakte Verdonk in de jaren daarna nog tien kleinere uitvoeringen in diverse houtsoorten met een afmeting van 40 á 50 cm, voornamelijk voor particulieren. Hiervan zijn er zeven gelokaliseerd maar is van de andere drie de verblijfplaats nog steeds onbekend.

Het ontwerp is in het bezit van een particulier.

 

 

 

 

 

 

 

 

(naar boven)

 

 

 

 

Jozef de ambachtsman (1960)

0510jozefmetkindbijlenhakblokbaarleMet dit ontwerp wilde Verdonk kennelijk een nieuwe weg inslaan. Opvallend is het nieuwe kortere kapsel en de ringbaard. Ook de kleding is aangepast, de werkmantel is korter en de mouwen opgerold of ingekort. De normaal onopvallende schoenen of blote voeten hebben plaatsgemaakt voor een soort laarsjes met rijgveters. Ook de bijl en het hakblok zijn nieuwe attributen. Eigenlijk is alleen het Kind op de arm nog traditioneel. Het is niet duidelijk of deze veranderingen van Verdonk zelf zijn of geïnspireerd door een opdrachtgever.

Het beeld is oorspronkelijk ontworpen in opdracht van de Broeders van de Sint Franciscusstichting in Baarle Nassau. Het is 70 cm hoog en van eikenhout. Sedert het vertrek van de broeders uit Baarle Nassau staat het beeld in het Moederhuis van de Franziskanerbrüder vom Heiligen Kreuz in Hausen Wied in Duitsland.

Verdonk heeft dit ontwerp in 1961 nog 3 keer uitgevoerd in een formaat van 40 cm. Daarvan zijn er twee niet teruggevonden, waaronder een gepolychromeerde uitvoering. Het ontwerp is in familiebezit.

 

 

(naar boven)  

 

 

 

Jozef de timmerman (1964)

0353jozefmetzaagmommersteegvoorzijdeHet laatste ontwerp van Verdonk. Jozef wordt afgebeeld als een doodgewone timmerman met leren voorschoot, leunend op zijn zaag. Opvallend zijn de rust en ongedwongenheid die het beeld uitstraalt. Het ontwerp viel bijzonder in de smaak bij zijn klanten, die weinig behoefte meer hadden aan een Jozef die veel mystieke heiligheid uitstraalde.

Jozef de timmerman werd vijf keer uitgevoerd in linde- of eikenhout en een hoogte van ca. 40 cm. Het is alleen aan particulieren geleverd.

Het is opvallend dat alle vijf die exemplaren konden worden gelokaliseerd, evenals het ontwerp zelf. Vermoedelijk zou er nog veel meer belangstelling voor dit ontwerp zijn geweest wanneer Verdonk langer had geleefd.

 

 

 

 

 (naar boven)

 

 

 

Sterfbed van Sint Jozef (1950)

0358sterfbedvanstjozetnieuwkampDit eikenhouten hoogreliëf is op zich al zeer bijzonder omdat, voor zover bekend, de sterfscene van Sint Jozef nauwelijks ooit is afgebeeld in de kunst. De opdracht kwam in 1950 van Pater Jos Nieuwkamp van het "Apostolaat tot hulp aan de stervenden van iedere dag". Dit was gevestigd in de kloosterkapel van de Paters Maristen te Lievelde, Groenlo.

Het reliëf is vermoedelijk 70 à 75 cm hoog. Er zijn ook folders, bidprentjes en briefkaarten van gemaakt.

De Paters Maristen herinneren zich het object wel, maar hebben het tot nu toe niet terug kunnen vinden. Het terracotta ontwerp in plaquettevorm is wel gelokaliseerd en bevindt zich in de Parochiekerk van de Martelaren van Gorcum in Rekken.

 

 

 

 

 

 

(naar boven) 

 

 

 

Fotoselectie

Achtereenvolgens zijn afgebeeld:

  • Jozef met staande Kind, 1941
  • Jozef met zaag en spelend Kind, 1945
  • Jozef met kerkje aan de voet, 1952, Haghorst
  • Jozef met lelietak, 1954, Utrecht
  • Jozef met zaag en lelietak, 1958, Oss
  • Jozef met Kind en kerkje, 1961, Vlijmen
  • Detail Jozef met Kind op de arm, 1965, Delft
  • Jozef met zaag, 1964, Oisterwijk
  • Jozef met gevouwen handen, Den Bosch

 

Klik op een foto om deze te vergroten. Klik daarna links of rechts op de foto om door de overige foto's te bladeren.

  

 

(naar boven)